Khám phá bản thân trước khi chọn nghề: 5 câu hỏi nên tự trả lời

Nhiều người bắt đầu chọn nghề bằng câu hỏi "ngành nào đang hot?" hay "nghề nào lương cao?". Những câu hỏi đó không sai, nhưng nếu chưa hiểu mình, bạn dễ chọn một con đường hợp với thị trường mà không hợp với chính mình. Khám phá bản thân là bước đầu tiên của định hướng nghề nghiệp bản thân.

Dưới đây là 5 câu hỏi bạn có thể tự trả lời, mỗi câu gắn với một nhóm trong khung EMBLEM của Reflective Learnings.

1. Điều gì làm nên con người tôi? (Bản sắc)

Hãy nghĩ về những phẩm chất người thân hay nhắc về bạn, và những lúc bạn thấy mình "đúng là mình" nhất. Đó có thể là sự tò mò, tính kiên nhẫn, óc hài hước hay tinh thần trách nhiệm. Bản sắc không thay đổi theo công việc, nên nghề phù hợp là nghề cho phép bạn giữ được nó.

2. Điều gì tiếp thêm năng lượng cho tôi? (Động lực)

Liệt kê những việc bạn làm mà quên cả thời gian, và những việc khiến bạn kiệt sức dù làm tốt. Động lực có thể đến từ việc giúp người khác, được học điều mới, được tự chủ hay được ghi nhận. Công việc thiếu động lực thường khó bền, kể cả khi thu nhập tốt.

3. Tôi làm tốt điều gì một cách tự nhiên? (Thế mạnh)

Thế mạnh không chỉ là điểm số. Đó là những việc bạn học nhanh hơn người khác, hoặc được nhờ làm nhiều lần. Hãy hỏi thêm 3 người quen: "Bạn thấy mình giỏi nhất ở việc gì?". Câu trả lời lặp lại chính là tín hiệu đáng chú ý.

4. Giới hạn của tôi ở đâu? (Giới hạn)

Ai cũng có điểm yếu hoặc những điều kiện khiến mình khó phát huy. Nhận ra giới hạn không phải để tự ti, mà để chọn môi trường giúp bạn bù đắp, hoặc biết mình cần rèn luyện kỹ năng nào trước.

5. Tôi làm việc tốt nhất trong môi trường nào? (Môi trường phù hợp)

Bạn thích làm một mình hay theo nhóm, nhịp nhanh hay ổn định, quy trình rõ ràng hay linh hoạt? Cùng một nghề, nhưng môi trường khác nhau có thể mang lại trải nghiệm rất khác.

Từ câu trả lời đến lựa chọn nghề

Khi đã có câu trả lời cho 5 câu hỏi trên, hãy so sánh chúng với các nghề bạn đang cân nhắc: nghề nào tôn trọng bản sắc, nuôi được động lực, dùng đến thế mạnh và có môi trường phù hợp? Đó là nhóm nghề đáng để tìm hiểu sâu hơn. Bạn có thể tra cứu các từ khoá mô tả bản thân trong Từ điển bản sắc và nghề nghiệp, đọc hướng dẫn 6 bước tại trang định hướng nghề nghiệp bản thân, rồi lập một kế hoạch nghề nghiệp ngắn cho 3 đến 6 tháng tới.

Khám phá bản thân không phải việc làm một lần. Hãy quay lại những câu hỏi này mỗi khi đứng trước một ngã rẽ mới.