Nghề nghiệp tương lai: chọn theo xu hướng hay theo chính mình?
Danh sách nghề hot thay đổi mỗi năm. Bài viết gợi ý cách đọc xu hướng nghề nghiệp tương lai mà không đánh mất điều mình thực sự hợp.
Mỗi mùa tuyển sinh, các bảng xếp hạng "nghề nghiệp tương lai" lại xuất hiện: trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu, năng lượng tái tạo, chăm sóc sức khoẻ. Những danh sách này có ích, nhưng nếu chỉ dựa vào chúng, nhiều người chọn một ngành đang nóng rồi vài năm sau nhận ra mình không muốn làm công việc đó mỗi ngày.
Câu hỏi đáng đặt ra không phải là nghề nào sẽ hot, mà là trong những hướng đang mở ra, hướng nào hợp với mình.
Xu hướng cho biết cơ hội, không cho biết sự phù hợp
Một ngành tăng trưởng nhanh nghĩa là sẽ có nhiều vị trí tuyển dụng. Nó không nói gì về việc bạn có thấy hứng thú khi giải quyết các vấn đề của ngành đó hay không. Người làm dữ liệu dành phần lớn thời gian làm sạch và kiểm tra số liệu. Người làm trong ngành y tế phải chịu áp lực và lịch làm việc thất thường. Nếu không biết trước những điều này, rất dễ chọn nhầm.
Ba câu hỏi để lọc danh sách nghề hot
1. Công việc hằng ngày của nghề này là gì?
Hãy tìm hiểu một ngày làm việc cụ thể, không phải mức lương hay danh tiếng. Nói chuyện với người đang làm nghề là cách nhanh nhất. Nếu phần việc lặp lại hằng ngày khiến bạn thấy nặng nề, xu hướng tốt đến đâu cũng khó giữ bạn ở lại lâu.
2. Nghề này dùng thế mạnh nào của mình?
Mỗi người có vài điểm mạnh tự nhiên: có người giỏi phân tích, có người giỏi kết nối, có người giỏi tạo ra thứ mới. Một nghề tương lai phù hợp là nghề dùng được những điểm mạnh đó thay vì buộc bạn phải gồng mình ở điểm yếu.
3. Kỹ năng nào sẽ còn giá trị dù nghề thay đổi?
Tên nghề có thể biến mất, nhưng những kỹ năng như tư duy phản biện, giao tiếp, học hỏi nhanh và làm việc nhóm vẫn mang theo được. Chọn một hướng giúp bạn rèn những kỹ năng này là cách an toàn trước một thị trường khó đoán.
Bắt đầu từ việc hiểu mình
Trước khi so sánh các ngành, hãy dành thời gian nhìn lại bản sắc, động lực và môi trường làm việc bạn cần. Trang định hướng nghề nghiệp bản thân có 6 bước gợi ý để làm việc này một cách có hệ thống.
Bạn cũng có thể tra các từ khoá mô tả bản thân trong từ điển bản sắc và nghề nghiệp, sau đó đối chiếu với nhóm nghề phù hợp. Khi đã rõ mình là ai, danh sách nghề nghiệp tương lai sẽ không còn là áp lực mà trở thành một bản đồ cơ hội.