Trắc nghiệm nghề nghiệp: dùng thế nào cho đúng?
Trắc nghiệm nghề nghiệp giúp gợi mở, nhưng không thay bạn quyết định. Cách đọc kết quả và kết hợp với tự suy ngẫm để chọn hướng đi phù hợp.
Rất nhiều người bắt đầu hành trình chọn nghề bằng một bài trắc nghiệm nghề nghiệp trên mạng. Làm xong 20 phút, nhận về một danh sách nghề, rồi không biết làm gì tiếp. Có người tin tuyệt đối vào kết quả, có người thấy không giống mình và bỏ qua hoàn toàn. Cả hai cách đều bỏ lỡ giá trị thật của trắc nghiệm.
Trắc nghiệm đo được gì
Phần lớn các bài trắc nghiệm nghề nghiệp phổ biến đo sở thích (bạn thích làm việc với con người, dữ liệu, ý tưởng hay đồ vật) hoặc đặc điểm tính cách. Kết quả phản ánh cách bạn trả lời vào thời điểm đó. Nếu bạn đang mệt, đang chịu áp lực từ gia đình, hay trả lời theo hình mẫu mình muốn trở thành, kết quả sẽ lệch.
Vì vậy, hãy xem kết quả trắc nghiệm như một giả thuyết cần kiểm chứng, không phải lời phán quyết.
Bốn bước dùng kết quả trắc nghiệm hiệu quả
1. Đọc phần mô tả, không chỉ đọc tên nghề
Tên nghề là phần ít quan trọng nhất. Phần đáng đọc là lý do bài trắc nghiệm gợi ý nghề đó: bạn thích phân tích, thích giúp đỡ người khác, hay thích môi trường có quy trình rõ ràng. Những mô tả này giúp bạn hiểu mình hơn.
2. Đánh dấu điều đúng và điều sai
Với từng nhận định, tự hỏi: điều này có đúng với mình không, có ví dụ nào trong cuộc sống chứng minh không. Những điểm bạn phản đối cũng quan trọng không kém những điểm bạn đồng ý.
3. Hỏi người hiểu mình
Cho bạn bè, thầy cô hoặc đồng nghiệp xem kết quả và hỏi họ có thấy giống bạn không. Người ngoài thường nhìn ra những thế mạnh mà chính mình bỏ qua.
4. Thử trước khi quyết định
Chọn một hoặc hai hướng nghề trong kết quả rồi tìm cách trải nghiệm: tham gia một dự án nhỏ, đi thực tập ngắn hạn, hoặc trò chuyện với người đang làm nghề. Trải nghiệm thật sẽ cho bạn câu trả lời rõ hơn bất kỳ bài trắc nghiệm nào.
Kết hợp trắc nghiệm với tự suy ngẫm
Trắc nghiệm cho bạn ngôn ngữ để mô tả bản thân. Tự suy ngẫm giúp bạn kiểm tra xem ngôn ngữ đó có đúng không. Bạn có thể dùng từ điển bản sắc và nghề nghiệp để tìm những từ khoá gần với mình nhất, rồi đi theo 6 bước trong bài định hướng nghề nghiệp bản thân để biến những gợi ý rời rạc thành một hướng đi cụ thể.
Một bài trắc nghiệm tốt không trả lời thay bạn câu hỏi nên làm nghề gì. Nó giúp bạn đặt đúng câu hỏi.